HẠ ĐƯỜNG HUYẾT SƠ SINH – n309 tin tức tại bệnh ở trẻ em

Đánh giá

HẠ ĐƯỜNG HUYẾT SƠ SINH - n309 tin tức tại bệnh ở trẻ em

 

ĐẠI CƯƠNG

1. Định nghĩa

Hạ đường huyết là một trong những vấn đề thường xuyên trong giai đoạn lọt lòng , có thể thoáng qua trong giai đoạn đầu sau sinh. Tuy nhiên hạ đường huyết dai dẳng có thể gây thương tổn não và để lại thành tựu vĩnh viễn .

Hạ đường huyết lọt lòng được chứng thực khi Glucose huyết của trẻ dưới 2,6 mmol/L (47 mg/dL) (Theo Hiệp hội nhi khoa Mỹ)

Trong một số tài liệu khác có đưa ra các trị giá cụ thể hơn [3]: hạ đường huyết lọt lòng được chứng thực khi Glucose huyết thanh

– Dưới 2,2 mmol/L (40 mg/dL) trong 24 giờ đầu sau sinh với những trẻ không có triệu chứng và dưới 2,5 mmol/L (45 mg/dL) với những trẻ có triệu chứng .

– Dưới 2,8 mmol/L (50 mg/dL) sau 24 giờ tuổi

Trong tài liệu này chúng tôi sử dụng ngưỡng chứng thực hạ đường huyết chung cho trẻ lọt lòng khi Glucose huyết thanh < 2,6 mmol/L.

2. Nguyên nhân

Hạ đường huyết có thể do giảm dự phòng Glycogen và hoặc tăng sử dụng Glucose, tăng Insulin. Có nhiều căn nguyên :

a. Hạ đường huyết do tăng Insulin:

–  Do thay đổi chuyển hoá của mẹ:

+Truyền đường, thuốc trong thai kỳ

+Bệnh tiểu đường

– Do di truyền bẩm sinh: Đột biến gen mã hóa sự điều hòa bài tiết Insulin của tế bào Beta đảo tụy như gen ABCC8, KCNJ11, SUR1, Kir6.2…

– Tăng Insulin thứ phát :

+Ngạt

+Hội chứng Beckwith-Wiedemann

+Mẹ điều trị thuốc Terbutaline

+Catheter động mạch rốn sai địa điểm : dịch có nồng độ Glucose cao được truyền vào động mạch chậu và động mạch mạc treo tràng trên ở địa điểm T11- T12, kích thích tụy tăng tiết Insulin

+ Ngừng bất ngờ dịch truyền Glucose cao

+ Sau thay máu với lượng máu có nồng độ Glucose cao

+ Khối u tạo ra Insulin (u đảo tụy), tăng sản tế bào Beta tiểu đảo Langerhans.

b. Trẻ to phân tích tuổi thai:

Ngoài căn nguyên do mẹ tiểu đường, có thể không chứng thực được căn nguyên . Là nhóm nguy cơ cao cần được sàng lọc hạ đường huyết.

c. Giảm tạo ra / dự phòng Glucose:

– Chậm tạo ra trong tử cung

– Đẻ non

– Chế độ dinh dưỡng không đủ năng lượng

– Cho ăn muộn

d. Tăng sử dụng và/hoặc giảm tạo ra Glucose

– Stress chu sinh: Nhiễm trùng, sốc, ngạt, hạ thân nhiệt, suy hô hấp, giai đoạn sau hồi sức

– Rối loạn chuyển hoá bẩm sinh:

+Carbohydrate (rối loạn chuyển hóa đường galactose, không dung nạp đường fructose )

+Axit amin (bệnh siro niệu MSUD, bệnh nhiễm axit Methylmalonic máu)

+ Axit béo (rối loạn chuyển hóa carnitine, thiếu AcylCoA dehydrogenase )

– Rối loạn nội tiết: Thiếu hocmon tuyến yên/Glucagon/Cortisol/Adrenaline

– Đa hồng cầu

– Mẹ sử dụng các thuốc chẹn beta ( VD labetalol, propranolol)

CHẨN ĐOÁN

1. Lâm sàng

Các triệu chứng lâm sàng thường không đặc hiệu và có thể muộn:

– Kích thích/ Run giật/ Co giật

– Li bì/ Ngơ ngác

– Tiếng khóc bất thường

– Thở rên/ Thở nhanh/ Cơn ngừng thở

– Vã mồ hôi

– Nhịp tim nhanh

– Hạ nhiệt độ

Trẻ lọt lòng cũng có thể có hạ đường huyết mà không có triệu chứng . Do đó, chu đáo hỏi bệnh tìm các thông tin trọn vẹn và khám trẻ một cách trọn vẹn , không giống nhau chu đáo đến:

– Trẻ có các triệu chứng nặng( co giật, tím tái, suy hô hấp…) cần phải cấp cứu ngay không?

– Tìm và chứng thực trẻ có nguy cơ hạ đường huyết để sàng lọc sớm: trẻ có cân nặng khi sinh nặng cân hay quá nhẹ cân phân tích tuổi thai, trẻ sinh non hay già tháng, trẻ cần điều trị ở NICU ( VD Ngạt, nhiễm trùng), con của mẹ tiểu đường, mẹ được điều trị thuốc chẹn beta, trẻ có đa hồng cầu …

– Khám trọn vẹn các cơ quan, chu đáo khám thần kinh

2. Sàng lọc hạ đường huyết

Cần làm xét nghiệm Glucose huyết cho tất cả những trẻ lọt lòng có triệu chứng và sàng lọc hạ đường huyết cần tiến hành cho những trẻ lọt lòng bị bệnh và trẻ lọt lòng có nguy cơ.

Sàng lọc cần tiến hành ngay trong giờ đầu sau sinh, và tiếp diễn theo dõi thường quy trong thời gian tiếp theo.

3. Xét nghiệm cận lâm sàng

– Xét nghiệm chứng thực chẩn đoán :

+ Lấy máu xét nghiệm nồng độ Glucose huyết thanh cho xét nghiệm chứng thực . Xét nghiệm cần được làm sớm để có thành tựu đúng mực . Lượng Glucose máu sẽ giảm 0,8 – 1,1 mmol/L mỗi giờ nếu mẫu máu để ở nhiệt độ phòng.

+ Xét nghiệm nhanh: Test Dextrostix. Lưu ý, lượng Glucose trong máu toàn phần thấp hơn khoảng 15% phân tích Glucose huyết thanh và có thể thấp hơn nữa khi có cô đặc máu.

Cần điều trị ngay khi có thành tựu test nhanh này trong khi chờ chẩn đoán chứng thực từ xét nghiệm sinh hóa ở phòng xét nghiệm. Test nhanh này cần thiết trong thời gian theo dõi điều trị hạ đường huyết.

– Xét nghiệm tìm căn nguyên :

+ Cần làm cho trường hợp hạ đường huyết dai dẳng (khi hạ đường huyết nặng có co giật hoặc thay đổi ý thức ở một trẻ không có bệnh gì khác hoặc trẻcần duy trì vận tốc truyền đường > 8- 10 mg/kg/phút để duy trì Glucose huyết thanh trên 2,8 mmol/L và kéo dài trên 1 tuần )

+ Insulin huyết thanh xét nghiệm song song với Glucose huyết thanh

+Cortisol        

– Trường hợp hạ đường huyết dai dẳng với insulin huyết bình thường

Cần chu đáo các xét nghiệm:

– Hormone vững mạnh (GH), ACTH, T4, TSH

– Glucagon

– Amino acid huyết thanh, niệu. Acid hữu cơ niệu

– Xét nghiệm gen

XỬ TRÍ

1. Xử trí ngay các tình hình cần cấp cứu:

Co giật, tím tái, suy hô hấp… nếu có.

2. Điều chỉnh đường huyết:

Mục tiêu duy trì Glucose huyết thanh ≥ 2,6 mmol/L trong ngày đầu sau sinh và ≥ 2,8 mmol/L trong những ngày sau.

Điều chỉnh đường huyết được tiến hành từng bước tuỳ theo mức độ hạđường huyết,như sau:

– Điều chỉnh vẻ ngoài ăn:

+ Áp dụng cho mức Glucose huyết thanh từ 2 – 2,6mmo/L và không có triệu chứng .

+ Bú mẹ sớm ngay sau sinh. Trẻ có nguy cơ cần được cho ăn sớm ngay trong giờ đầu sau sinh và sàng lọc Glucose huyết Tiếp nối 30 phút.

+ Nếu trẻ không thể bú mẹ thì vắt sữa và cho trẻ ăn bằng vẻ ngoài sửa chữa , lượng ăn đủ theo nhu cầu trong ngày.

+Có thể tăng cường bữa ăn 12 bữa/ngày.

+ Theo dõi đường huyết trước ăn.

– Truyền dịch:

Chỉ định cho các trường hợp hạ đường huyết :

+ Trẻ có triệu chứng .

+ Glucose huyết < 1,4 mmol/L

+ Glucose huyết < 2,2 mmol/L (40mg/dL) sau khi đã được điều chỉnh bằng vẻ ngoài ăn.

+ Trẻ không ăn được.

– Với mức Glucose < 1,4 mmol/L cần tiêm tĩnh mạch dịch glucose 10%, 2ml/kg trong 1 phút, Tiếp nối truyền dịch.

– Tốc độ truyền đường ( GIR) 6 – 8 mg/kg/phút, truyền dung dịch có nồng độ Glucose 10% liều duy trì 80- 120 ml/Kg/ngày.

– Nên dùng 2 nồng độ đường ngoại biên là một 0% và 12%.

– Theo dõi Glucose huyết 3 giờ/ lần cho đến khi đường được > 2,6 mmol/L ở 2 lần xét nghiệm liên tục .

– Nếu Glucosse còn thấp, tăng dần lượng dịch hoặc nồng độ Glucose.

– Dịch có nồng độ glucose dưới 12,5% cho phép truyền TM ngoại biên, dịch truyền có nồng độ Glucose trên 12,5% cần truyền TM trọng điểm  , do đó cần điều trị tại những cơ sơ y tế có thể đặt được TM trọng điểm .

– Hạ đường huyết dai dẳng :

– Nếu kéo dài trên 2 ngày với vận tốc truyền đường đến 12mg/kg/phút, có thể phải điều trị thuốc Diazocid hoặc Hydrocortisone và cần phải tìm căn nguyên để điều trị (Xét nghiệm Insulin và cortisol máu trước khi điều trị Glucocorticoid). Liều Hydrocortisone 5 mg/kg/ngày, chia 2 lần, tiêm TM hoặc uống.

– Glucocagon: có thể cần ( hiếm) khi đã sử dụng Glucocorticoid mà không hiệu quả .

– Việc sử dụng Diazocid hoặc Glucagon cần được hội chẩn với chuyên khoa nội tiết .

– Theo dõi khi Glucose huyết bình thường :

– Nếu Glucose huyết thanh bình ổn với điều trị truyền TM:

+ Bắt đầu cho ăn 20 ml/Kg/ngày

+ Tăng dần lượng ăn và giảm dần dịch truyền cho đến khi ăn được hoàn toàn.

– Kiểm tra Glucose huyết sau mỗi khi thay đổi điều trị , chu đáo kiểm tra đường huyết trước ăn.

3. Điều trị theo căn nguyên

Trường hợp hạ đường huyết dai dẳng với nhu cầu vận tốc truyền đường trên 8 mg/kg/phút kéo dài trên 1 tuần cần phải có hội chẩn với chuyên khoa nội tiết để có điều trị thích hợp cho những trường hợp hạ đường huyết do một số căn nguyên không thường xuyên .

Item :150

Hạ đường huyết là một trong những vấn đề thường gặp trong giai đoạn sơ sinh, có thể thoáng qua trong giai đoạn đầu sau sinh. Tuy nhiên hạ đường huyết dai dẳng có thể

Ngày viết:
Ga chống thấm Cotton là trang web chuyên chia sẻ kiến thức và kinh doanh sản phẩm Ga Chống Thâm Cotton 100% uy tín tại Việt Nam, với mong muốn đưa sản phẩm hàng Việt tới tay người tiêu dùng